九年级上册古诗词注音
经典古诗 2025年12月31日 17:25:52 99ANYc3cd6
第一单元
《沁园春·雪》
作者:毛泽东 (Máo Zédōng)
北国风光,千里冰封,万里雪飘。 (Běi guó fēng guāng, qiān lǐ bīng fēng, wàn lǐ xuě piāo.) 望长城内外,惟余莽莽;大河上下,顿失滔滔。 (Wàng Cháng chéng nèi wài, wéi yú mǎng mǎng; dà hé shàng xià, dùn shī tāo tāo.) 山舞银蛇,原驰蜡象,欲与天公试比高。 (Shān wǔ yín shé, yuán chí là xiàng, yù yǔ tiān gōng shì bǐ gāo.) 须晴日,看红装素裹,分外妖娆。 (Xū qíng rì, kàn hóng zhuāng sù guǒ, fèn wài yāo ráo.)
(图片来源网络,侵删)江山如此多娇,引无数英雄竞折腰。 (Jiāng shān rú cǐ duō jiāo, yǐn wú shù yīng xióng jìng zhé yāo.) 惜秦皇汉武,略输文采;唐宗宋祖,稍逊风骚。 (Xī Qín Huáng Hàn Wǔ, lüè shū wén cǎi; Táng Zōng Sòng Zǔ, shāo xùn fēng sāo.) 一代天骄,成吉思汗,只识弯弓射大雕。 (Yī dài tiān jiāo, Chéng Jí Sī Hàn, zhǐ shí wān gōng shè dà diāo.) 俱往矣,数风流人物,还看今朝。 (Jù wǎng yǐ, shǔ fēng liú rén wù, hái kàn jīn zhāo.)
第二单元
《周公诫子》
作者:韩婴 (Hán Yīng)
成王封伯禽于鲁。 (Chéng Wáng fēng Bó Qín yú Lǔ.) 周公诫之曰:“往矣,子无以鲁国骄士。 (Zhōu Gōng jiè zhī yuē: "Wǎng yǐ, zǐ wú yǐ Lǔ guó jiāo shì.") 吾,文王之子,武王之弟,成王之叔也,又相天子,吾于天下亦不轻矣。 (Wú, Wén Wáng zhī zǐ, Wǔ Wáng zhī dì, Chéng Wáng zhī shū yě, yòu xiàng tiān zǐ, wú yú tiān xià yì bù qīng yǐ.) 然,一沐三握发,一饭三吐哺,犹恐失天下之士。 (Rán, yī mù sān wò fà, yī fàn sān tǔ bǔ, yóu kǒng shī tiān xià zhī shì.) 吾之不德,何以服鲁?夫贵为天子,富有四海,由此德也。 (Wú zhī bù dé, hé yǐ fú Lǔ? Fū guì wéi tiān zǐ, fù yǒu sì hǎi, yóu cǐ dé yě.) 不谦而失天下,亡其身者,桀、纣是也。 (Bù qiān ér shī tiān xià, wáng qí shēn zhě, Jié, Zhòu shì yě.) 可不慎欤?” (Kě bù shèn yú?”)
第三单元
《岳阳楼记》
作者:范仲淹 (Fàn Zhòngyān)

庆历四年春,滕子京谪守巴陵郡。 (Qìng Lì sì nián chūn, Téng Zǐjīng zhé shǒu Bālíng jùn.) 越明年,政通人和,百废具兴,乃重修岳阳楼,增其旧制,刻唐贤今人诗赋于其上。 (Yuè míng nián, zhèng tōng rén hé, bǎi fèi jù xīng, nǎi chóng xiū Yuèyáng Lóu, zēng qí jiù zhì, kè Táng xián jīn rén shī fù yú qí shàng.) 属予作文以记之。 (Shǔ yǔ zuò wén yǐ jì zhī.)
予观夫巴陵胜状,在洞庭一湖。 (Yú guān fū Bālíng shèng zhuàng, zài Dòngtíng yī hú.) 衔远山,吞长江,浩浩汤汤,横无际涯;朝晖夕阴,气象万千。 (Xián yuǎn shān, tūn Chángjiāng, hào hào shāng shāng, héng wú jì yá; zhāo huī xī yīn, qì xiàng wàn qiān.) 此则岳阳楼之大观也,前人之述备矣。 (Cé zé Yuèyáng Lóu zhī dà guān yě, qián rén zhī shù bèi yǐ.) 然则北通巫峡,南极潇湘,迁客骚人,多会于此,览物之情,得无异乎? (Rán zé běi tōng Wūxiá, nán jí Xiāoxiāng, qiān kè sāo rén, duō huì yú cǐ, lǎn wù zhī qíng, dé wú yì hū?)
若夫霪雨霏霏,连月不开,阴风怒号,浊浪排空;日星隐曜,山岳潜形;商旅不行,樯倾楫摧;薄暮冥冥,虎啸猿啼。 (Ruò fú yín yǔ fēi fēi, lián yuè bù kāi, yīn fēng nù háo, zhuò làng pái kōng; rì xīng yǐn yào, shān yuè qián xíng; shāng lǚ bù xíng, qiáng qīng jí cuī; bó mù míng míng, hǔ xiào yuán tí.) 登斯楼也,则有去国怀乡,忧谗畏讥,满目萧然,感极而悲者矣。 (Dēng sī lóu yě, zé yǒu qù guó huái xiāng, yōu chán wèi jī, mǎn mù xiāo rán, gǎn jí ér bēi zhě yǐ.)
至若春和景明,波澜不惊,上下天光,一碧万顷;沙鸥翔集,锦鳞游泳;岸芷汀兰,郁郁青青。 (Zhì ruò chūn hé jǐng míng, bō lán bù jīng, shàng xià tiān guāng, yī bì wàn qǐng; shā ōu xiáng jí, jǐn lín yóu yǒng; àn zhǐ tīng lán, yù yù qīng qīng.) 而或长烟一空,皓月千里,浮光跃金,静影沉璧,渔歌互答,此乐何极! (Ér huò cháng yān yī kōng, hào yuè qiān lǐ, fú guāng yuè jīn, jìng yǐng chén bì, yú gē hù dá, cǐ lè hé jí!) 登斯楼也,则有心旷神怡,宠辱偕忘,把酒临风,其喜洋洋者矣。 (Dēng sī lóu yě, zé yǒu xīn kuàng shén yí, chǒng rǔ xié wàng, bǎ jiǔ lín fēng, qǐ xǐ yáng yáng zhě yǐ.)
(图片来源网络,侵删)嗟夫!予尝求古仁人之心,或异二者之为,何哉? (Jiē fū! Yú cháng qiú gǔ rén rén zhī xīn, huò yì èr zhě zhī wéi, hé zāi?) 不以物喜,不以己悲;居庙堂之高则忧其民;处江湖之远则忧其君。 (Bù yǐ wù xǐ, bù yǐ jǐ bēi; jū miào táng zhī gāo zé yōu qí mín; chù jiāng hú zhī yuǎn zé yōu qí jūn.) 是进亦忧,退亦忧,然则何时而乐耶? (Shì jìn yì yōu, tuì yì yōu. Rán zé hé shí ér lè yé?) 其必曰“先天下之忧而忧,后天下之乐而乐”乎,噫!微斯人,吾谁与归? (Qí bì yuē "Xiān tiān xià zhī yōu ér yōu, hòu tiān xià zhī lè ér lè" hū. Yī! Wēi sī rén, wú shuí yǔ guī?) 时六年九月十五日。 (Shí liù nián jiǔ yuè shí wǔ rì.)
第四单元
《醉翁亭记》
作者:欧阳修 (Ōuyáng Xiū)
环滁皆山也。 (Huán Chú jiē shān yě.) 其西南诸峰,林壑尤美,望之蔚然而深秀者,琅琊也。 (Qí xī nán zhū fēng, lín hè yóu měi, wàng zhī wèi rán ér shēn xiù zhě, Láng Yá yě.) 山行六七里,渐闻水声潺潺而泻出于两峰之间者,酿泉也。 (Shān xíng liù qī lǐ, jiàn wén shuǐ shēng chán chán ér xiè chū yú liǎng fēng zhī jiān zhě, niàng quán yě.) 峰回路转,有亭翼然临于泉上者,醉翁亭也。 (Fēng huí lù zhuǎn, yǒu tíng yì rán lín yú quán shàng zhě, zuì wēng tíng yě.) 作亭者谁?山之僧智仙也,名之者谁?太守自谓也。 (Zuò tíng zhě shuí? Shān zhī sēng Zhì Xiān yě. Míng zhī zhě shuí? Tàishǒu zì wèi yě.) 太守与客来饮于此,饮少辄醉,而年又最高,故自号曰醉翁也。 (Tàishǒu yǔ kè lái yǐn yú cǐ, yǐn shǎo zhé zuì, ér nián yòu zuì gāo, gù zì hào yuē zuì wēng yě.) 醉翁之意不在酒,在乎山水之间也,山水之乐,得之心而寓之酒也。 (Zuì wēng zhī yì bù zài jiǔ, zài hū shān shuǐ zhī jiān yě. Shān shuǐ zhī lè, dé zhī xīn ér yù zhī jiǔ yě.)
若夫日出而林霏开,云归而岩穴暝,晦明变化者,山间之朝暮也。 (Ruò fū rì chū ér lín fēi kāi, yún guī ér yán xué míng, huì míng biàn huà zhě, shān jiān zhī zhāo mù yě.) 野芳发而幽香,佳木秀而繁阴,风霜高洁,水落石出者,山间之四时也。 (Yě fāng fā ér yōu xiāng, jiā mù xiù ér fán yīn, fēng shuāng gāo jié, shuǐ luò shí chū zhě, shān jiān zhī sì shí yě.) 朝而往,暮而归,四时之景不同,而乐亦无穷也。 (Zhāo ér wǎng, mù ér guī, sì shí zhǐ jǐng bù tóng, ér lè yì wú qióng yě.)
至于负者歌于途,行者休于树,前者呼,后者应,伛偻提携,往来而不绝者,滁人游也。 (Zhì yú fù zhě gē yú tú, xíng zhě xiū yú shù, qián zhě hū, hòu zhě yìng, yǔ lǚ tí xié, wǎng lái ér bù jué zhě, Chú rén yóu yě.) 临溪而渔,溪深而鱼肥;酿泉为酒,泉香而酒洌;山肴野蔌,杂然而前陈者,太守宴也。 (Lín xī ér yú, xī shēn ér yú féi; niàng quán wéi jiǔ, quán xiāng ér jiǔ liè; shān yáo yě sù, zá rán ér qián chén zhě, tàishǒu yàn yě.) 宴酣之乐,非丝非竹,射者中,弈者胜,觥筹交错,起坐而喧哗者,众宾欢也。 (Yàn hān zhī lè, fēi sī fēi zhú, shè zhě zhòng, yì zhě shèng, gōng chóu jiāocuò, qǐ zuò ér xuānhuá zhě, zhòng bīn huān yě.) 苍颜白发,颓然乎其间者,太守醉也。 (Cāng yán bái fà, tuí rán hū qí jiān zhě, tàishǒu zuì yě.)
已而夕阳在山,人影散乱,太守归而宾客从也。 (Yǐ ér xī yáng zài shān, rén yǐng sàn luàn, tàishǒu guī ér bīn kè cóng yě.) 树林阴翳,鸣声上下,游人去而禽鸟乐也。 (Shù lín yīn yì, míng shēng shàng xià, yóu rén qù ér qín niǎo lè yě.) 然而禽鸟知山林之乐,而不知人之乐;人知从太守游而乐,而不知太守之乐其乐也。 (Rán'ér qín niǎo zhī shān lín zhī lè, ér bù zhī rén zhī lè; rén zhī cóng tàishǒu yóu ér lè, ér bù zhī tàishǒu zhī lè qí lè yě.) 醉能同其乐,醒能述以文者,太守也。 (Zuì néng tóng qí lè, xǐng néng shù yǐ wén zhě, tàishǒu yě.) 太守谓谁?庐陵欧阳修也。 (Tàishǒu wèi shuí? Lúlíng Ōuyáng Xiū yě.)
第五单元
《行路难·其一》
作者:李白 (Lǐ Bái)
金樽清酒斗十千,玉盘珍羞直万钱。 (Jīn zūn qīng jiǔ dǒu shí qiān, yù pán zhēn xiū zhí wàn qián.) 停杯投箸不能食,拔剑四顾心茫然。 (Tíng bēi tóu zhù bù néng shí, bá jiàn sì gù xīn máng rán.) 欲渡黄河冰塞川,将登太行雪满山。 (Yù dù Huáng Hé bīng sāi chuān, jiāng dēng Tài Háng xuě mǎn shān.) 闲来垂钓碧溪上,忽复乘舟梦日边。 (Xián lái chuí diào bì xī shàng, hū fù chéng zhōu mèng rì biān.) 行路难!行路难!多歧路,今安在? (Xíng lù nán! Xíng lù nán! Duō qí lù, jīn ān zài?) 长风破浪会有时,直挂云帆济沧海。 (Cháng fēng pò làng huì yǒu shí, zhí guà yún fān jì cāng hǎi.)
《酬乐天扬州初逢席上见赠》**
作者:刘禹锡 (Liú Yǔxī)
巴山楚水凄凉地,二十三年弃置身。 (Bā shān chǔ shuǐ qī liáng dì, èr shí sān nián qì zhì shēn.) 怀旧空吟闻笛赋,到乡翻似烂柯人。 (Huái jiù kōng yín wén dí fù, dào xiāng fān sì làn kē rén.) 沉舟侧畔千帆过,病树前头万木春。 (Chén zhōu cè pàn qiān fān guò, bìng shù qián tóu wàn mù chūn.) 今日听君歌一曲,暂凭杯酒长精神。 (Jīn rì tīng jūn gē yī qū, zàn píng bēi jiǔ zhǎng jīng shén.)
《水调歌头·明月几时有》**
作者:苏轼 (Sū Shì)
丙辰中秋,欢饮达旦,大醉,作此篇,兼怀子由。 (Bǐng chén zhōng qiū, huān yǐn dá dàn, dà zuì, zuò cǐ piān, jiān huái Zǐ Yóu.) 明月几时有?把酒问青天。 (Míng yuè jǐ shí yǒu? Bǎ jiǔ wèn qīng tiān.) 不知天上宫阙,今夕是何年。 (Bù zhī tiān shàng gōng què, jīn xī shì hé nián.) 我欲乘风归去,又恐琼楼玉宇,高处不胜寒。 (Wǒ yù chéng fēng guī qù, yòu kǒng qióng lóu yù yǔ, gāo chù bù shèng hán.) 起舞弄清影,何似在人间。 (Qǐ wǔ nòng qīng yǐng, hé sì zài rén jiān.)
转朱阁,低绮户,照无眠。 (Zhuǎn zhū gé, dī qǐ hù, zhào wú mián.) 不应有恨,何事长向别时圆? (Bù yīng yǒu hèn, hé shì cháng xiàng bié shí yuán?) 人有悲欢离合,月有阴晴圆缺,此事古难全。 (Rén yǒu bēi huān lí hé, yuè yǒu yīn qíng yuán quē, cǐ shì gǔ nán quán.) 但愿人长久,千里共婵娟。 (Dàn yuàn rén cháng jiǔ, qiān lǐ gòng chán juān.)
第六单元
《湖心亭看雪》**
作者:张岱 (Zhāng Dài)
崇祯五年十二月,余住西湖。 (Chóngzhēn wǔ nián shí èr yuè, yú zhù Xī Hú.) 大雪三日,湖中人鸟声俱绝。 (Dà xuě sān rì, hú zhōng rén niǎo shēng jù jué.) 是日更定矣,余拏一小舟,拥毳衣炉火,独往湖心亭看雪。 (Shì rì gēng dìng yǐ, yú ná yī xiǎo zhōu, yōng cuì yī lú huǒ, dú wǎng hú xīn tíng kàn xuě.) 雾凇沆砀,天与云与山与水,上下一白。 (Wù sōng hàng dàng, tiān yǔ yún yǔ shān yǔ shuǐ, shàng xià yī bái.) 湖上影子,惟长堤一痕、湖心亭一点、与余舟一芥、舟中人两三粒而已。 (Hú shàng yǐng zi, wéi cháng dī yī hén, hú xīn tíng yī diǎn, yǔ yú zhōu yī jiè, zhōu zhōng rén liǎng sān lì ér yǐ.)
到亭上,有两人铺毡对坐,一童子烧酒炉正沸。 (Dào tíng shàng, yǒu liǎng rén pū zhān duì zuò, yī tóng zǐ shāo jiǔ lú zhèng fèi.) 见余,大喜曰:“湖中焉得更有此人!”拉余同饮。 (Jiàn yú, dà xǐ yuē: "Hú zhōng yān dé gèng yǒu cǐ rén!" Lā yú tóng yǐn.) 余强饮三大白而别,问其姓氏,是金陵人,客此。 (Yú qiǎng yǐn sān dà bái ér bié. Wèn qí xìng shì, shì Jīnlíng rén, kè cǐ.) 及下船,舟子喃喃曰:“莫说相公痴,更有痴似相公者!” (Jí xià chuán, zhōu zǐ nán nán yuē: "Mò shuō xiāng gōng chī, gèng yǒu chì sì xiāng gōng zhě!")
第七单元
《诗词三首》**
《无题·相见时难别亦难》 作者:李商隐 (Lǐ Shāngyǐn)
相见时难别亦难,东风无力百花残。 (Xiāng jiàn shí nán bié yì nán, dōng fēng wú lì bǎi huā cán.) 春蚕到死丝方尽,蜡炬成灰泪始干。 (Chūn cán dào sǐ sī fāng jìn, là jù chéng huī lèi shǐ gān.) 晓镜但愁云鬓改,夜吟应觉月光寒。 (Xiǎo jìng dàn chóu yún bìn gǎi, yè yín yīng jué yuè guāng hán.) 蓬山此去无多路,青鸟殷勤为探看。 (Péng shān cǐ qù wú duō lù, qīng niǎo yīn qín wèi tàn kàn.)
《行香子·树绕村庄》 作者:秦观 (Qín Guān)
树绕村庄,水满陂塘,倚东风、豪兴徜徉。 (Shù rào cūn zhuāng, shuǐ mǎn bēi táng. Yǐ dōng fēng, háo xìng cháng yáng.) 小园几许,收尽春光,有桃花红,李花白,菜花黄。 (Xiǎo yuán jǐ xǔ, shōu jìn chūn guāng. Yǒu táo huā hóng, lǐ huā bái, cài huā huáng.) 远远围墙,隐隐茅堂,飏青旗、流水桥旁。 (Yuǎn yuǎn wéi qiáng, yǐn yǐn máo táng. Yáng qīng qí, liú shuǐ qiáo páng.) 偶然乘兴,步过东冈,正莺儿啼,燕儿舞,蝶儿忙。 (Ǒu rán chéng xìng, bù guò dōng gāng. Zhèng yīng ér tí, yàn ér wǔ, dié máng.)
《丑奴儿·书博山道中壁》 作者:辛弃疾 (Xīn Qìjí)
少年不识愁滋味,爱上层楼,爱上层楼,为赋新词强说愁。 (Shàonián bù shí chóu zīwèi, ài shàng céng lóu. Ài shàng céng lóu, wèi fù xīn cí qiǎng shuō chóu.) 而今识尽愁滋味,欲说还休,欲说还休,却道天凉好个秋。 (Ér jīn shí jìn chóu zīwèi, yù shuō hái xiū. Yù shuō hái xiū, què dào tiān liáng hǎo ge qiū.)
第八单元
《故乡》**
作者:鲁迅 (Lǔ Xùn) (本文是小说,但常与古诗词一同学习)
(注:此为白话文小说,无需注音,但作为重点篇目列出。)
《我的叔叔于勒》**
作者:莫泊桑 (Mò Bó Sāng) (外国小说,无古诗词)
《心声》**
作者:黄蓓佳 (Huáng Běijiā) (现代小说,无古诗词)
温馨提示:
- 多音字: 文中有些字是多音字,请根据上下文语境确定正确读音,如“长 (cháng/chǎng)”、“行 (xíng/háng)”、“乐 (lè/yuè)”等。
- 通假字: 古文中常有通假字,如《岳阳楼记》中的“属”通“嘱”,意为“嘱托”。
- 理解记忆: 注音只是第一步,更重要的是理解诗词的意境、情感和主旨,这样才能更好地记忆和运用。
希望这份详细的注音和注释对您的学习有帮助!

